Thủ tục công chứng văn bản về thừa kế là bước pháp lý quan trọng giúp xác lập quyền hưởng di sản, phân chia di sản hoặc từ chối nhận di sản theo quy định pháp luật. Bài viết này hướng dẫn ngắn gọn, dễ hiểu để bạn chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục nhanh chóng; liên hệ Văn phòng công chứng Tân Mai để được tư vấn và hỗ trợ.
A. Các loại văn bản về thừa kế
- Văn bản khai nhận thừa kế (khai nhận di sản).
- Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế.
- Văn bản từ chối nhận di sản thừa kế.
- Di chúc (nếu có) và các văn bản liên quan (ủy quyền, giấy tờ chứng minh quyền sở hữu…).
B. Giấy tờ cần chuẩn bị
- Phiếu yêu cầu công chứng (mẫu tại văn phòng công chứng).
- Giấy tờ tùy thân của các bên: CMND/CCCD/hộ chiếu, sổ hộ khẩu (bản chính để đối chiếu).
- Giấy tờ chứng minh quan hệ thân thích: giấy khai sinh, sổ hộ tịch, sổ hộ khẩu, giấy tờ liên quan.
- Giấy chứng tử của người để lại di sản (bản sao hợp lệ).
- Di chúc hợp pháp (nếu người mất để lại di chúc).
- Văn bản từ chối nhận di sản (nếu có người từ chối).
- Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản thuộc di sản: giấy CNQSDĐ (sổ đỏ), giấy tờ sở hữu ô tô, hợp đồng, hóa đơn, chứng từ liên quan.
- Giấy ủy quyền/hợp đồng ủy quyền nếu người thay mặt nộp/nhận hồ sơ.
Ghi chú: hồ sơ nộp bản sao kèm bản chính để đối chiếu theo yêu cầu công chứng viên.
C. Trình tự, thủ tục công chứng (mẫu quy trình)
- Tiếp nhận hồ sơ: Người yêu cầu nộp hồ sơ tại Văn phòng công chứng (bản photo kèm bản chính để đối chiếu).
- Kiểm tra hồ sơ: Công chứng viên kiểm tra tính hợp lệ, đầy đủ; nếu thiếu sẽ hướng dẫn bổ sung.
- Soạn thảo văn bản: Bộ phận nghiệp vụ soạn thảo văn bản khai nhận/thỏa thuận/từ chối theo thông tin cung cấp.
- Niêm yết thông báo (trường hợp khai nhận di sản theo quy định): đóng lệ phí niêm yết tại UBND phường/xã trong thời hạn quy định (thường niêm yết 1 tháng).
- Ký, điểm chỉ: Các bên đọc, kiểm tra nội dung; ký và điểm chỉ từng trang theo hướng dẫn; công chứng viên ký, đóng dấu.
- Thanh toán phí: Nộp lệ phí, thù lao công chứng; nhận kết quả (bản công chứng).
- Lưu hồ sơ: Văn phòng công chứng lưu trữ hồ sơ theo quy định.
D. Thời gian – phí – lưu ý
- Thời gian xử lý: Thường hoàn thành trong cùng ngày nếu hồ sơ đầy đủ; với trường hợp niêm yết hoặc cần xác minh thêm, thời gian có thể kéo dài (1–4 tuần).
- Phí, lệ phí: Áp dụng theo biểu phí công chứng và quy định hiện hành; một số thủ tục phát sinh lệ phí niêm yết tại UBND.
- Lưu ý quan trọng:
- Kiểm tra kỹ quan hệ nhân thân và giấy tờ sở hữu; giấy tờ không hợp lệ hoặc mâu thuẫn khiến hồ sơ bị từ chối.
- Nếu có di chúc, cần xác định di chúc hợp pháp (công chứng/ chứng thực hoặc di chúc hợp lệ theo pháp luật).
- Trường hợp người thừa kế là người nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài cần xuất trình hộ chiếu và giấy tờ liên quan.
- Nên sao y, công chứng các giấy tờ quan trọng để lưu giữ và làm thủ tục tại cơ quan khác (sang tên, cấp đổi sổ…).
- Văn phòng công chứng Tân Mai sẵn sàng tư vấn, nhận hồ sơ tại văn phòng hoặc hỗ trợ theo yêu cầu (dịch vụ có thù lao).
E. Mẹo khi thực hiện thủ tục
- Chuẩn bị bản sao có chứng thực của giấy tờ quan trọng trước khi đến; gọi trước để kiểm tra danh sách hồ sơ cần thiết.
- Nếu nhiều người thừa kế, thương lượng, lập thỏa thuận phân chia rõ ràng trước khi công chứng để tránh tranh chấp.
- Lưu giữ biên lai, phiếu thu và bản công chứng; bản gốc giấy chứng tử và giấy tờ sở hữu cần bảo quản.
Việc công chứng văn bản về thừa kế giúp xác lập quyền và nghĩa vụ giữa các bên, giảm rủi ro tranh chấp sau này. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, đúng quy định và làm việc với văn phòng công chứng uy tín như Văn phòng công chứng Tân Mai sẽ giúp thủ tục nhanh chóng, chính xác.
